راهیان صراط جمال در عالم روحانی كه به‌مثابه سینه تا گردن فرشته عشق است، به‌سبب بهره‌مندی از گوهر عشق و فنا در بارگاه مقربین در زمره «عِبادُ الرَّحْمن» قرار می‌گیرند و همواره در محضر رحمانی عاشقانه قیام به بندگی نموده، فرشته‌سیرت بر سجاده عشق، پیشانی سجود می‌سایند؛ چه‌اینکه به بیان «وَالمَلائِكَةُ الْمُؤْمِنُونَ الَّذینَ یمْلِكُونَ عِلْمَ آلِ مُحَمَّد»1 مؤمنان ابرار اهل ولایت، ملائكه حریم قدسی‌اند كه در آسمان ملكوت عاشقانه صعود كرده‌اند و از ماسوای حق فانی شده‌اند.
سالكان طریق حق در این عالم، جام عشق را از دست ساقیان ربانی برگرفته‌اند و از رهگذر فنا، تسلیم و مطیع آنان گردیده و به عبادت عاشقانه قیام نموده‌اند.
آن‌گاه كه رهروان صراط حمید، در پرتو عشق سرشار از خلوص و طهارت، به انوار فنا روشنی یافتند، هادی طریق معنا كه به سیمای منوّر رحیمی‌آراسته و كلمات ربوبی‌اش القاگر روح حق و حقیقت می‌باشد، آنان را در فردوس برین به بهشت لقا فرا می‌خواند و نفحه سلامتی و حیات از عرش رحمانی‌اش بر وجود سالكانِ فرشته‌سیرتی چون حضرت یحیی(ع) دمیده می‌شود2 كه «سلام بر او روزی كه زاده شد و روزی كه می‌میرد و روزی كه زنده و برانگیخته می‌شود.»3
ازاین‌رو، عالم روحانی را باید، وادی عشق و فنا توأم با صدق و اخلاص دانست كه چنانچه راهیان مراتب فرشته عشق، از فرامین تعالی‌بخش انسان كامل سرپیچی كرده و در امر بندگی و اطاعت كوتاهی نمایند، همانند ابلیس، مورد عتاب قرار گرفته،4 به‌جهت سرپیچی از سجده بر بارگاه مقربین، از حریم كروبیان رانده شده، به عالم ناسوت تنزل خواهند نمود.
و حال آنكه تسلیم‌شدگان و مؤمنان صدیق ملكوتی به‌جهت برخورداری از روح پاك ایمان، در حریم كبریایی مقربین، مبرّا از هرگونه شركی، عاشقانه به بندگی قیام نموده و خالصانه سر سجود بر آستان ربوبی نهاده‌اند.5 و آن‌گاه روح قدسی از چشمه‌سار عزّ قدس مقربان بر وجود چنین سالكان دلباخته‌ای كه به آسمان ملكوت پركشیده‌اند، دمیده شده و انوار روح‌فزای رحیمی بر ضمیر شیفته آنان می‌تابد.
بهره‌مندی از روح معرفت‌بخش قدسی، زیبا‌ترین رهاورد عالم روحانی است كه راهیان کمال و جمال را به نور قدسی مزین می‌نماید؛ چه‌اینکه فروغ روح قدسی، برخاسته از نور قدسی است كه حامل روح و روشنی‌بخش آن می‌باشد و از آنجا كه چنین روحی سرشار از كوثر طهارت است، شعاع بصیرتش درخششی مضاعف یافته، مرآت قلب سالك الی الله را به تجلیات روحانی منوّر می‌گرداند.
حقیقت روح قدسی، مانند نسیم6 مسرت‌بخش بهاری است و همچنان‌كه نسیم بهاری به‌سبب برخورداری از رطوبت دلپذیر، گرد و غبار فضای طبیعت را فرونشانده و عرصه زمین را سرسبز می‌سازد، روح قدسی نیز نسیم خوشبو و طربناكی است كه وزش آن بر ضمیر عاشقان فانی، حیات طیبه معنوی را به ارمغان می‌آورد و زمین وجودشان را سرشار از سرسبزی صفا و معنویت می‌نماید. بدین‌ترتیب، آنان‌كه در پرتو عشق و فنا، تسلیم خضر كامل می‌گردند، به‌تصریح آسمانی «فَادْخُلی فِی عِبَادِی»7 در شمار خالصان كوی دوست درآمده و از رهگذر محرمیت، دست ولایی پرده از رخساره جمیل رحیمی به كنار می‌زند تا به اشارت قرآنی‌ِ «وَادْخُلی جَنَّتی»8 شایسته نیل به منزلت بهشتی مقربین گشته، به عالم وجه نورانی وارد شوند.
- بحارالانوار، ج 25، ص 97، ح 69، امام صادق(ع): «… قوله «لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ» یعنی فاطمه، و قوله «تَنَزَّلُ المَلائِکَةُ وَالرُّوحُ فیها» و الملائکة فی هذا الموضع، المؤمنون الذین یملکون علم آل محمد(ص)، والروح‌القدس وهو فی فاطمة(س) …؛ مراد از کلام خداوند که فرمود: «شب قدر بهتر از هزار ماه است»، فاطمه است و منظور از ملائکه در این آیه: «نازل می‌شود ملائکه و روح در آن شب»، مؤمنانی هستند که علم آل محمد را مالك می‌شوند و مراد از روح، روح‌القدس است که در فاطمه(س) می‌باشد… .» ↩︎
- تفسیر القمی، ج 2، ص 206، امام صادق(ع): «اِنَّ الْمَلائِكَةَ … یعیشُونَ بِنَسیمِ الْعَرْش؛ همانا ملائكه … با نسیم عرش زندگی می‌كنند.» ↩︎
- مریم / 15: «وَسَلَامٌ عَلَيْهِ يَوْمَ وُلِدَ وَيَوْمَ يَمُوتُ وَيَوْمَ يُبْعَثُ حَيًّا.» ↩︎
- ص / 77: «فَاخْرُجْ مِنْها فإنَّكَ رَجیم؛ پس خارج شو از بهشت كه تو از رانده‌‌شدگانی.» ↩︎
- الکافی، ج 2، ص 281، ح 16، امام علی(ع): «… وَ بِرُوحِ الایمانِ عَبَدُوا اللهَ وَلَمْ یشْرِكُوا بِهِ شَیئاً؛ [بندگان صالح الهی] به‌سبب روح ایمان، خدا را پرستیدند و چیزی را شریك او قرار ندادند.» ↩︎
- همان، ج 1، ص 133، ح 3، امام صادق(ع) در تفسیر آیه «وَنَفَختُ فیه مِن رُوحی» فرمود: «ان الروح متحرک کالریح وانما سمی روحاً لانه اشتق اسمه من الریح وانما اخرجه عن لفظه الریح لان الارواح مجانسه للریح …؛ همانا روح مانند باد متحرک است و همانا روح، روح نامیده شد، زیرا نامش از «ریح» (باد) مشتق گردید و چون ارواح هم‌جنس باد هستند، روح را از لفظ ریح خارج ساخت … .» ↩︎
- فجر / 31: «پس [ای نفس مطمئنه] داخل شو در بندگان من.» ↩︎
- فجر / 32: «و داخل شو در بهشتم.» ↩︎
