در عالم نباتی كه فاصله میان مچ تا زانوی فرشته عشق می‌باشد، راهیان صراط كمال و جمال به‌جهت عیش و غفلت، همتشان را مصروف زینت‌های لذت‌بخش طبیعت و تعلق به رنگ‌های دلفریب گوناگون ساخته، موجبات لغزش و تباهی نفس خویش را فراهم می‌آورند؛ چه‌اینکه گستره عالم نباتی، جایگاه ریاحین لذت‌بخش ظاهری در سرای ملك است كه جلوه‌های رنگین خلقت، لباس زمین را به زیبایی فریبنده آراسته است.
آیه قرآنی «و در زمین آنچه را برای شما آفرید، رنگ‌هایش مختلف است»1 اگرچه دلالت بر جواز بهره‌مندی از مظاهر رنگارنگ این عالم دارد؛ اما به‌تصریح برخی دیگر از آیات قرآن2 دنیا برای آدمی جز كمین‌گاه آزمایش به بوستان پرجاذبه ملك نیست و دلبستگی به لذات فریبای عالم نباتی و سرگرمی به خواهش‌های زودگذر دنیایی، سالكان طریق جمال را از حركت به‌سوی مراتب والای فرشته عشق باز می‌دارد و آنان را در این سرای فانی از عشق و معارف رحمانی محروم می‌نماید.3
در مقابل، فراز نورانی «رنگ خدایی! و چه رنگی بهتر از رنگ خدایی است»4 در گوش دل جویندگان جمال، طنین بیداری افكنده و آن‌ها را متوجه رنگ مصفای الهی می‌نماید؛ رنگی كه به تبیین برخی از روایات، همان اسلام راستین است.5
و این‌گونه، در پرتو اسلام و تسلیم به دستان ربوبی باغبان ولا، نهال نورسته راهیان صراط معنا به سرسبزی ایمان و یقین آراسته می‌گردد6 و قلب ایشان در حریم محافظت و تربیت معنوی چنین خضر كاملی، از وابستگی به رنگ‌های لذت‌بخش ملكی رهیده، در پرتو موت از تعلقات رنگارنگ سرای نباتی، به تولد در عالم حیوانی بار می‌یابند.
- نحل / 13: «وَما ذَرَأَ لَكُمْ فِی الأرْضِ مُخْتَلِفاً اَلْوانُه.» ↩︎
- کهف / 7: «اِنّا جَعَلْنا ما عَلَی الأرْضِ زِینَةً لَها لِنَبْلُوَهُمْ أَیُّهُمْ أَحْسَنُ عَمَلاً؛ ما آنچه بر روی زمین جلوه‌گر است، زینت و آرایش آن قرار دادیم تا بیازماییم ایشان را که کدام‌یک نیکوکارترند.» ↩︎
- تصنیف غررالحکم و دررالکلم، عبد الواحد آمدی، ص 303، ح 6929، امام علی(ع): «كَمْ مِنْ لَذَّةٍ دَنِیةٍ مَنَعَتْ سَنِیَّ دَرَجاتٍ؛ چه‌بسا لذت پستی كه مانع از نیل به درجات عالی می‌گردد.» ↩︎
- بقره / 138: «صِبْغةَ اللهِ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللهِ صِبْغَةً.» ↩︎
- الکافی، ج 2، ص 14، ح 2، امام صادق(ع) در تفسیر آیه «صِبْغَةَ اللهِ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللهِ صِبْغَةً» فرمود: «مراد از رنگ خدایی، اسلام است.» ↩︎
- المحاسن، ابو جعفر احمد برقی، ج 2، ص 507، ح 652، امام صادق(ع): «… قُلُوبَ الْمُؤْمِنینَ خَضِرٌ؛ … دل‌های مؤمنان، سبزرنگ است.» ↩︎
